konkurs link

newsletter

  • 18.9.2020, Imieniny obchodzą: Irena, Stanisław, Józef
 
 

Rolki. Na czym i jak można jeździć?

Rolki. Na czym i jak można jeździć? fot. Ewa Świerżewska

Na początku należy podjąć decyzję, na jakiego typu wrotkach chcemy jeździć. Pewnie czytelnik zastanawia się, dlaczego używam zamiennie słowa wrotki, wrotkarstwo, sporty wrotkarskie i rolki. Oficjalna nazwa uznawana przez ministerstwo i słownik języka polskiego to wrotki (ang. skating). Stąd też nazwa wrotkarstwo. Czym są więc rolki - skąd się wzięła ta nazwa i kto ją wymyślił?

Rolki to właściwie wrotki jednośladowe (ang. In-line skating). Są odmianą wrotek dwuśladowych, które w powszechnym języku zwane są po prostu rolkami. W dobie pierwszych rolek przesyłanych do Polski z USA lub Europy zachodniej angielskie nazwy trzeba było na własne potrzeby zastąpić polskimi – możliwie jak najkrótszymi. I tak z połączenia słów roller skates powstało słowo rolki. Późniejsze eksperymenty z odczepianymi łyżwami na zimę i kółkami na lato stworzyły kolejne określenie dla rolek – łyżworolki z uwagi na podobną konstrukcję oraz ustawienie kółek w jednej linii, tak jak płoza w łyżwie.


Jak wiemy, język wciąż ewoluuje i ciężko wymagać od ludzi, by mówili „idę na wrotki jednośladowe” zamiast „idę na rolki”. W każdym razie warto wiedzieć, że oficjalna nazwa to nie rolkarstwo, ale wrotkarstwo, a ogół sportów związanych z rolkami to sporty wrotkarskie, gdyż w ich skład wchodzą sporty uprawiane na wrotkach dwu i jednośladowych (rolkach).


Po decyzji, czy chcemy jeździć na rolkach czy wrotkach (o tych drugich z uwagi na ograniczony dostęp do sprzętu w Polsce, nie będę pisać) musimy zastanowić się nad preferowanym stylem jazdy. Do wyboru mamy cały wachlarz rolek projektowanych specjalnie pod różne style jazdy. Zapomnijcie o plastikowych skorupach z lat 90., które raniły stopy i skutecznie zniechęcały do jazdy. Teraz jazda na rolkach ma dawać przyjemność, dlatego też konstruktorzy dzielą swoje produkty, biorąc pod uwagę preferowany styl jazdy. Oczywiście każdy rodzaj rolki ma inny przedział cenowy, jednak nie należy się tym zniechęcać, gdyż w rolkach do jazdy rekreacyjnej można z powodzeniem jeździć fitness czy startować w maratonach.


Najbardziej popularne style jazdy na rolkach to:

  • Jazda rekreacyjna, nauka jazdy – nauka podstaw jazdy i jazda dla czystej przyjemności.
  • Jazda fitness – jazda kilka razy w tygodniu w celu poprawy kondycji oraz sylwetki.
  • Freestyle slalom – jazda polegająca na wykonywaniu tricków na kubeczkach.
  • Freeride/urban skating – jazda po mieście z wykorzystaniem infrastruktury napotkanej na drodze (np. murki, schody), alternatywny sposób lokomocji.
  • Jazda szybka – dyscyplina sportowa w pełni tego słowa znaczeniu. Szybkość, jaką można osiągnąć na rolkach przekracza często 40km/h, a możliwość rywalizacji w zawodach przyciąga kolejnych amatorów, niezależnie od wieku.
  • Jazda agresywna – jazda po mieście i skateparkach, polegająca na wykonywaniu tricków na poręczach, murkach, rampach itp.
  • Nordic skating - rolki z pompowanymi kółkami, na bezdroża i tereny nie tylko asfaltowe. Rolkowa wersja nordic walking.
  • Hokej na rolkach – gra w hokeja w wydaniu letnim.
  • Downhill – ekstremalna jazda z wysokich wzniesień z prędkościami przekraczającymi nawet 100km/h.
  • Jazda figurowa – letnia wersja jazdy figurowej na łyżwach.

Producenci rolek podzielili rynek na segmenty, wprowadzając rolki przeznaczone do konkretnego stylu jazdy. Poniżej przedstawię podstawowe parametry, różniące poszczególne modele rolek w 5 najpopularniejszych stylach.

 

Rolki do jazdy fitness i rekreacyjnej:

  • średniej wielkości (od 72-90 mm) i miękkie (od 76A do 84A) kółka
  • aluminiowa bądź kompozytowa szyna
  • miękki, wysoki but wykonany z oddychających materiałów
  • dobrze wentylowana skorupa


Rolki do jazdy szybkiej:

  • duże (100 -110 mm) i twarde (od 84A nawet do 87A) kółka
  • twardy, niski i sztywny but, zrobiony z włókien szklanych lub węglowych (karbonu)
  • buty karbonowe można termoformować, czyli dopasowywać do stopy ogrzewając
  • sztywna, aluminiowa szyna z najwyższej jakości stopów aluminium

 

Rolki do freestyle slalom:

  • kółka średniej wielkości (72 – 84 mm)
  • miękkie (najczęściej  84A) kółka ustawione w tzw.. banana (np. 76,80,80,76 mm)
  • sztywna, krótka (nawet do 219 mm) aluminiowa szyna z najwyższej jakości stopów aluminium
  • wysoki, sztywny but z wysokiej jakości materiałów, często wykonany z karbonu

 

Rolki do freeride/urban skating:

  • średniej wielkości (80 – 84 mm) i miękkie (najczęściej 84A) kółka
  • aluminiowa bądź kompozytowa szyna
  • twardy, masywny but z wysokiej jakości materiałów
  • amortyzator pod piętą w celu tłumienia drgań związanych z jazdą po nierównościach
  • świetnie nadają się do gry w hokeja

 

Rolki do jazdy agresywnej:

  • małe (46-62 mm) i bardzo twarde (88A -  103A) kółka
  • twarda, masywna plastikowa skorupa
  • słabo wentylowana skorupa
  • kompozytowa, odporna na wstrząsy szyna


Z czego składa się rolka?

 

Poszczególne parametry i oznaczenia mogą być trochę niezrozumiałe dla osób niemających wcześniej do czynienia z rolkami, dlatego też postaram się po krótce wyjaśnić najważniejsze kwestie związane z elementami wchodzącymi w skład rolki.

 

rolka


Kółka

Kółka zrobione są z poliuretanu (uretanu), a nie, jak dużo osób sądzi, z kauczuku. Opisywane są według 2 kryteriów: twardości podawanej w skali Shora – wyrażonej poprzez literkę A (np. 80A) oraz wielkości podawanej w milimetrach (np. 80 mm). Im wyższa jest twardość kółek, tym dłuższa jest ich żywotność i szybciej się na nich jedzie, gdyż nie stawiają zbyt dużego oporu podczas jazdy. Niestety, twarde kółka (bliżej wartości 100A) nie amortyzują drgań w takim stopniu, jak kółka miękkie (bliżej wartości 74A). Miękkie koła lepiej amortyzują drgania, ale stawiają większy opór podczas jazdy, sprawiając wrażenie „klejenia” się do asfaltu. Szybciej też się zużywają. Zalecane są dla osób mających problemy z kolanami.


Jeżeli chodzi o wielkość (średnica koła podawana w milimetrach), kółka możemy podzielić na małe (od 46 do 62 mm), średnie (od 70 do 84 mm) oraz duże (90 do 110 mm). Im większa średnica koła, tym większa będzie prędkość, ale tracimy na zwrotności rolki. W kołach o niewielkiej średnicy tracimy  z kolei na prędkości kosztem zwrotności.


Sposób odczytywania wyżej wymienionych wartości z naszych kółek:  np. 80/80A to koło o średnicy 80 mm i twardości 80A – czyli jest ono miękkie, o średniej wielkości. W rolkach dziecięcych średnica kółka nie przekracza 76 mm, a twardość 78A.

 

Łożyska

Łożysko jest mechanizmem, na którym obraca się każde kółko. Każde łożysko oznacza się skrótem ABEC, po którym następują nieparzyste cyfry: 1,3,5,7 lub 9. Większość osób uważa, że im wyższy numer ABEC, tym łożysko jest szybsze. Niestety nie jest to do końca prawda. Każda firma produkująca łożyska przyjmuje inne standardy wykonania, przez co np. łożysko ABEC 5 Powerslide będzie szybsze niż ABEC 9 z rolki kupionej w hipermarkecie. W zależności od firmy, możemy spotkać się także z oznaczeniami SG (w rolkach Rollerblade) – posiadają żel silikonowy zamiast smaru oraz ILQ (w rolkach K2 oraz niektórych modelach Powerslide) – posiadają 6 kulek zamiast 7, co nieznacznie obniża wagę łożyska.  Na rynku można spotkać także łożyska ceramiczne za ok. 1,5 tys. zł za komplet.


Wartością charakteryzująca łożysko jest jego rozmiar. Standardowy rozmiar łożyska to 608, ale zdążają się także łożyska 688 – mini. Większość łożysk można rozebrać i wyczyścić, wypłukując stary smar benzyną ekstrakcyjną oraz zastępując go nowym smarem lub oliwką. Oliwka poprawia prędkość toczenia się łożyska, ale trzeba częściej je smarować – stosuje się ją głownie w jeździe szybkiej.


Smar z kolei jest bardziej lepki, przez co stawia większe opory i łożysko toczy się wolniej. Nie trzeba go jednak tak często używać.


Łożyska różnią się także wielkością. Najpopularniejszym rozmiarem, stosowanym w ponad 95% przypadków, jest  wielkość 608, ale spotyka się też tzw. łożyska mini, oznaczone symbolem 688. Łożyska mogą być rozbieralne (zabezpieczone osłonką, która można łatwo zdjąć) lub nierozbieralne. W zależności od  tego, czy osłonka chroniąca kulki w łożysku jest wykonana z gumy, czy ze stali, można spotkać się z różnymi oznaczeniami (np. Z, 2Z, RD, 2RD).


Łożyska rozbieralne można łatwo wyczyścić, nasmarować i używać z powrotem. W przypadku łożysk nierozbieralnych jest to kłopotliwe, aczkolwiek nie niemożliwe.


W rolkach pomiędzy łożyskami znajdują się tulejki, czyli okrągłe plastikowe elementy o kształcie zbliżonym do walca.

 

Szyna (płoza)
Szyna jest ogniwem spajającym rolkę w całość. To ona przekazuje energię odbicia w kółka. Dobra szyna jest zrobiona z jednego kawałka aluminium lub plastiku - te gorsze są po prostu skręcane z kilka części. Szyny klasyfikuje się zgodnie z  parametrem sztywności. Im sztywniejsza szyna, tym mniejsze straty energii przy odbiciu. Najsztywniejsze są szyny do jazdy szybkiej, zrobione z wysokiej jakości aluminium. Dzięki sztywności poprawiamy prędkość, ale tracimy na amortyzacji. Wszystkie nierówności odczujemy bardziej, niż rolkarze jeżdżący na szynie kompozytowej - zrobionej z tworzyw sztucznych (plastiku). Kompozytowa szyna lepiej tłumi drgania, przez co zalecana jest dla osób mających problemy z kolanami. Długość szyny mierzy się od środka pierwszego otworu na ośkę (śrubkę) do środka ostatniego otworu.

 

But (skorupa)

But to główna część rolki, w której znajduje się stopa. Jest on połączony śrubami z szyną. But wykonany jest najczęściej z plastiku lub w przypadku rolek do jazdy szybkiej z włókna szklanego lub włókna węglowego (karbonu). W rolkach do jazdy rekreacyjnej but wykonany jest z materiałów oddychających (tzw. miękki but). Jedynym plastikowym elementem jest w tym przypadku ruchoma cholewka (cuff).

 

Dobór sprzętu

 

Jeśli dopiero zaczynamy przygodę z jazdą, najlepiej poradzić się fachowca, który zna się na rzeczy. Uwaga! Z pewnością nie będzie nim zwykły sprzedawca ze sklepu sportowego, który poza rolkami jest też ekspertem od rowerów, łyżew, nart itp. Fachowej porady odnośnie wyboru sprzętu dla nas i dla naszych pociech mogą udzielić sprzedawcy w sklepach specjalistycznych - rolkarskich, a nie w sieciówkach. Warto też spytać o poradę na specjalistycznych forach rolkarskich, gdzie z pewnością otrzymamy satysfakcjonującą nas informację.


Kolejną kwestią jest ustalenie budżetu. Najtańsze będą rolki do nauki jazdy/jazdy rekreacyjnej. Jeśli zależy nam na lepszym i bardziej zaawansowanym technologicznie sprzęcie, trzeba się będzie liczyć nawet z kilkukrotnym wzrostem kosztów. Najprostsze rolki dziecięce dobrej firmy kupimy już za ok. 250 – 300 zł. Cena może trochę odstraszać, biorąc pod uwagę ceny w sieciówkach czy marketach, gdzie rolki możemy dostać już za kilkadziesiąt złotych. Niestety, oszczędzając na sprzęcie, możemy zrobić dziecku krzywdę! Tanie chińskie rolki może nie uderzą nas po kieszeni, ale jakością wykonania mogą skutecznie zniechęcić dziecko do uprawiania tego sportu lub nawet odbić się na jego zdrowiu (wadliwa konstrukcja rolek może powodować wykrzywianie się nóg w kostkach). Dlatego też lepiej kupić używane markowe rolki znanych firm, takich jak Rolerblade, Powerslide, Fila, Roces czy K2, niż nowe rolki z marketu i zmieniać je po kilku dniach jazdy.


Rolki należy mierzyć w skarpetkach (nie w stopkach), w których będziemy jeździć. Nie należy brać rolek o rozmiar większych. But w rolce pod wpływem ciepła dopasowuje się do stopy (rozbija się).  Rolki mierzymy w pozycji stojącej, z lekko ugiętymi kolanami. Sprawdzamy, czy cholewka nie uciska dziecka w łydkę oraz czy przód buta nie uciska palców, a tył pięty. Pamiętajmy, że zbyt luźny but nie zapewnia odpowiedniej stabilizacji stawu skokowego, co negatywnie wpływa na komfort jazdy oraz ogranicza możliwość wykonywania niektórych ruchów. Należy pamiętać, że rolki dla dzieci są zawsze regulowane i można w każdej chwili zmienić rozmiar, jeśli stopa dziecka urośnie (np. rolki w rozmiarze 32-35, następnie 36-39). Najważniejsza jest wygoda. Dziecko musi czuć się w rolkach komfortowo, czy to stojąc, czy poruszając się. Należy wziąć pod uwagę, iż rozmiarówki poszczególnych producentów mogą się różnić, dlatego najpewniejszym krokiem jest wybór rozmiaru poprzez pomiar długości stopy lub wkładki buta podawanej w centymetrach. Pomiaru dokonujemy obrysowując stopę na kartce papieru i mierząc odległość od czubka dużego palca do czubka pięty. Należy pamiętać, że stopy mogą się nieznacznie od siebie różnić, dlatego warto wykonać pomiar dla obu stóp. Zmierzoną odległość między zaznaczonymi punktami porównujemy z rozmiarem rolek, które chcemy kupić. W sklepach sportowych sprzedawcy mają często specjalne miarki, na których można dokonać precyzyjnego pomiaru przed zakupem.

 

Kolejnym elementem jest zakup ochraniaczy i kasku. Dla początkującego rolkarza jest to podstawowy ekwipunek. W skład kompletu ochraniaczy wchodzą: ochraniacze na nadgarstki, łokcie i kolana oraz kask. Ochraniacze nie mogą krępować ruchów dziecka, a kask nie może spadać na oczy i ograniczać widoczności. Wszystkie elementy stroju ochronnego naszej pociechy muszą być dopasowane i prawidłowo zapięte. Nie można pozwolić dziecku jeździć bez odpowiedniej ochrony głowy, rąk i nóg, które zapewniają ochraniacze i regulowany kask. Oczywiście ochraniacze i kask można kupić osobno, jednakże istnieją firmy, które sprzedają tzw. rolkowe boxy czyli rolki + kask + komplet ochraniaczy. Ceny takich zestawów zaczynają się od 350 - 400 zł.

 

Michał Machowski
Jeździ na rolkach od 1998 roku. Instruktor sportów wrotkarskich od 2009 roku. Założyciel szkółki rolkowej Rollschool.
Od 2008 roku startuje w zawodach jazdy szybkiej. Na rolkach pracował nawet w Dubaju.
Od 2009 roku prezes Warszawskiego Stowarzyszenia Rolkarskiego POLSKATER (www.polskater.pl)
Od 2011 roku Koordynuje projekt Nightskating Warszawa – nocnych przejazdów rolkarzy ulicami Warszawy (www.nightskating.waw.pl).

rollschool

Opublikowano w: Rolki i łyżwy

Czytaj także

Rolki. Trochę o historii, stereotypach i rozwoju

Historia rolek sięga XVIII wieku, kiedy to belgijski wynalazca, John Joseph Merlin, próbował znaleźć letni zamiennik popularnych w krajach Beneluxu łyżew. Początkowo ów wynalazek nie zdobył zbyt dużej popularności, jednak z czasem, wraz z rozwojem techniki, zyskiwał na popularności. Pierwszy boom na buty z kółkami przyszedł jednak dopiero pod koniec XIX wieku, kiedy to w Europie rozpowszechniły się wynalezione w USA wrotki dwuśladowe.

Jak wybrać łyżwy dla dziecka? Mini poradnik

Pierwszy śnieg już za nami, skrobanie samochodów też, a dzieci pytają: „Mamo, tato, kiedy pójdziemy na lodowisko?”. I powraca znajomy problem – jak dobrać łyżwy i które są najlepsze?

Rolki. Gdzie i jak zacząć jeździć?

Jazda na rolkach jest jednym ze sportów, które można uprawiać już od pierwszych lat życia. Dzieci mogą zacząć przygodę z rolkami już w wieku 3-4 lat, jednak większość zaczyna trochę później (5-7 lat). Zdarzają się jednak wyjątki. Jako przykład mogę podać córkę trenera kadry Polski w jeździe szybkiej na rolkach. Jego córka pierwsze kroki na rolkach stawiała już po ukończeniu 21 miesięcy, a teraz w wieku 5 lat wygrywa wszystkie zawody, nawet w starszych kategoriach wiekowych.

Nordic Skating. Bezpieczeństwo na lodzie

Kiedy decydujemy się na jazdę na łyżwach po naturalnym lodzie, na kanałach, jeziorach, czy otwartych akwenach wodnych, takich jak morze i jego zatoki, musimy pamiętać o podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Musimy też nauczyć się rozpoznawać, czy lód nie stanowi dla nas zagrożenia.

RIBCAP - pomiędzy czapką a kaskiem

Szczypta historii
 
W 2002 roku Jürg Ramseier - "ojciec" Ribcapa wziął udział w kursie treningowym dla instruktorów narciarstwa w Haute-Nendaz (Szwajcaria). Został zmuszony do założenia kasku, co bardzo mu się nie spodobało. 

Komentarze

piątek, 24 maj 2013 08:40 napisane przez Ryk

Przydatne info - dzięki.

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

UWAGA! Ten serwis używa plików cookies i podobnych technologii. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to. Więcej informacji o plikach cookies w dziale Regulamin.